Uitstraling artikel 2 - Dyslexie

Kinderen met dyslexie vinden het moeilijk om woorden vlot te lezen, kunnen de ondertiteling van films niet bijhouden, lezen vaak andere dingen dan er staan, kunnen de spellingsregels niet toepassen en schrijven de woorden zoals zij die horen. Toch hebben deze kinderen een normale intelligentie, zij zijn absoluut niet dom!

Dyslexie is een lees- en spellingstoornis. Aan deze leerstoornis wordt de laatste jaren, terecht, veel aandacht besteed. Om dyslexie beter te kunnen vaststellen heeft de Stichting Dyslexie Nederland  criteria opgesteld: Dyslexie is een stoornis die wordt gekenmerkt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen).

In opdracht van het College voor Zorgverzekeringen is er in 2006 een Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling (PDDB) ontwikkeld. Met ingang van 2009 zijn ouders van kinderen met een positieve dyslexie-indicatiestelling van zorg verzekerd. Dit geldt alleen voor kinderen met een ernstige enkelvoudige dyslexie vanaf het geboortejaar 2001. Naar schatting heeft vijf tot tien procent van de Nederlandse bevolking in meer of mindere mate last van dyslexie, maar bij twee tot drie procent is er sprake van een ernstige, hardnekkige dyslexie

Dyslexie is van blijvende aard en bij deze stoornis is er meestal sprake van een familiaire indicatie. Wanneer dyslexie niet tijdig gesignaleerd en erkend wordt, kan dit vervelende gevolgen hebben voor de schoolloopbaan en voor de persoonlijke ontwikkeling van een kind. Slechte schoolprestaties worden dan vaak onterecht toegeschreven aan een lage motivatie, onvoldoende inzet, slordigheid of te weinig capaciteiten. Deze kinderen komen hierdoor vaak op een opleiding terecht waar zij niet thuishoren. Omdat deze kinderen heus hun best doen op school, maar de resultaten uitblijven, worden zij erg onzeker en gaan zij vaak twijfelen aan zichzelf. Dit kan tot gevolg hebben dat zij een hekel krijgen aan school en niet meer gemotiveerd zijn om te leren. Middelbare scholieren hoor je dan wel eens zeggen: “Als ik goed leer, krijg ik een 3 voor mijn woordjes lezen bij Engels en als ik niet leer een 2, wat denkt u dat ik doe?” Frustraties en teleurstellingen kunnen leiden tot demotivatie, faalangst, maar ook tot allerlei lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn en buikpijn.   Dyslectische kinderen lezen over het geheel genomen trager, spellend, haperend en/of radend. Zij lezen vaker op monotone wijze voor, leggen soms klemtonen verkeerd en letten vaak niet op interpunctie. Daarnaast worden regelmatig letters en/of woorden weggelaten of toegevoegd, vaak betekenisloze kleine woordjes. Kinderen met dyslexie hebben vaak moeite teksten in hun geheel te overzien en ervaren lezen meestal als zeer inspannend. Bij sommigen kost het hardop lezen van een tekst zoveel moeite en tijd dat de inhoud van het verhaal hen ontgaat. Ook bij de spelling ondervinden dyslectische kinderen over het algemeen moeilijkheden. In het dagelijks schoolwerk treden veel spellingfouten op en is het werk rommelig; zij schrijven een woord, strepen het door en proberen het opnieuw. Vaak schrijven zij de woorden zoals zij deze horen, bijvoorbeeld: wir, klur, sgelep, werikster en sjoofeur,

Bij de start van het leesproces verloopt het automatiseren van klank/tekenkoppelingen bij dyslectische kinderen moeizaam. Verder blijkt dat zij vaak moeite hebben met het aanleren van de namen van de kinderen in de klas en met de dagen van de week, maar ook met het aanleren van de tafeltjes. Omdat kinderen met dyslexie meestal minder lezen, hebben ze bovendien vaker een geringe woordenschat.

Blijven de lees- en spellingproblemen ernstig, dan zal de leerkracht of intern begeleider dit met u bespreken en krijgt uw zoon/dochter gedurende enkele maanden extra leesondersteuning op school. Blijken de problemen hardnekkig, dan kan er worden gekeken of er een PDDB onderzoek kan worden aangevraagd. Hiervoor moet de school een volledig leerlingdossier aanleveren, dat voldoende onderbouwing geeft voor het vermoeden van dyslexie. De zorgverzekeraar zal dan het onderzoek vergoeden. In het onderzoek worden de ernst en hardnekkigheid bepaald en wordt er gekeken of hij/zij in aanmerking komt voor vergoeding van behandeling.

Soms wordt dyslexie pas op het voortgezet onderwijs ontdekt. Men signaleert dan problemen met de vreemde talen en/of een laag leestempo, waardoor kinderen vooral met toetsen in tijdnood komen. Het is dan belangrijk om onderzoek te laten doen. Als de diagnose gesteld wordt, krijgt het kind een  dyslexieverklaring. Afhankelijk van de ernst van de dyslexie krijgt de leerling compenserende en/of dispenserende maatregelen zoals extra tijd voor proefwerken, mondelinge overhoringen in plaats van schriftelijk en aan een aangepaste beoordelingsnorm voor opdrachten. De dyslexieverklaring is geldig zolang uw zoon/dochter voortgezet onderwijs volgt en kan ook in een vervolgstudie worden gebruikt.